“ÇÖZÜNÜRLÜK” Kavramına yabancı olsanız da olmasanız da Eğer video düzenleme ile de uğraşan yada TV teknolojilerini takip eden birisiyseniz 1K, 2K ve 4K ile mutlaka karşılaşmışsınızdır. Fotoğraf dünyasında ise bu kavramların yerini Mega piksel almaktadır.  Basitçe hepsi çözünürlüğün ifade şekli gibi gözükseler de, aslında  bambaşka anlamları ifade etmektedir.

Neye Göre Çözünürlük Kime Göre Çözünürlük

Günümüz video kameraları yerlerini çoktan fotoğraf makinelerine bırakmaya başladılar bile. Hafiflik, kullanım kolaylığı ve bir çok sebep nedeni ile tarihte fotoğrafçılık ve kameramanlık sanatı belki de hiç bu kadar içi içe olmamıştı. Hatta teknolojinin geldiği noktada mega pikseller, giga pikseller derken, kaliteli objektif ve sensörler ile birlikte 150 mega piksellik fotoğraf makinesinin cep telefonuna sığdığını gördük bile.

“K” Yani İngilizce Bin Sayısının Kısaltması

Fotoğrafçılar mega piksel kavramı ile çözünürlük kavramına atıfta bulunurken Videocular için ise çözünürlüğün bambaşka bir anlamı vardı. Akıcı görüntüyü sağlayabilmek için, bir saniyeye en az yirmi dört kare sıkıştırmak zorunda olan videocular, eskiden küçük boyutlu videolarla çalışmaya mecbur iken dijital teknolojiye geçiş ile bu sorunlarını geride bıraktılar. Sonuç olarak daha gerçekçi görüntülere doğru hızlı bir yolculuk başladı.


üstteki resimde göreceğiniz video formatları günümüz teknolojisine gelene kadar kullanılan NTSC, PAL ve HD çözünürlüklerinin piksel cinsinden bir karşılaştırmasıdır. Dikeyde(yükseklik) NTSC 480piksel, PAL 576piksel, HDready 720piksel, HD ise 1080piksel yükseklikte demekti. Bunun için 480p,720p,1080p gibi ifadeler kullanıldı.

Şimdiye kadar konuştuğumuz 720, 1080 gibi rakamlar hep videonun yüksekliği hakkındaydı. K (bin sayısının ingilizce kısaltması) ise bize bin piksellik bir genişliği söyler. üstteki resme baktığımızda aslında biz 720p(HD ready) derken 1280piksellik bir genişliği yani bini geçtiği için 1K televizyonlardan bahsetmiş oluyorduk. 1080p(Full HD) yükseklikteki televizyonlarla da 1920piksellik genişliğinden dolayı yaklaşık 2K’ televizyon demekti…

İşte 1K, 2K dan sonra 4K, 8K kavramlarına da değinme sırası gelmiş bulunuyor.

(DCI) Digital Cinema Initiatives’in belirlemiş olduğu sinema çözünürlük standartlarıdır.

  • (yatay)x(dikey)
  • DCI 1K = 1024540 = 552.960 adet piksel.
  • DCI 2K = 2048 x 1080 = 2.211.840
  • DCI 4K = 4096 x 2160 = 8.847.360
  • DCI 8K = 8192 x 4320 = 35.389.440

DCI “K” ibaresini yatayda/dikeyde referans aldığı 1024×540 ve katları için kullanıyor. Yani piksel sayısı yatayda 1024’ün, dikeyde 540’ın 2 katı 2K oluyor ve 4 katı 4K oluyor…

2K, 1K’nın 4 katı çözünürlüğe ya da 4 katı toplam piksel sayısına sahiptir. Yatayda ve dikeyde piksel sayısı 2’ye katlandığında “K” ibareli olan isim(Örnek: 2K/4K) 2’ye katlanıyor ama çözünürlük 4 katına çıkıyor.

DCI 8K —> DCI 4K’nın 4 katı, DCI 2K’nın 16 katı ve DCI 1K’nın ise 64 katı daha yüksek çözünürlüğe ya da daha fazla toplam piksel sayısına sahiptir.

Madem başladık aklımızda kalmasın devam edelim ve HD – Full HD – Quad HD – Ultra HD – Quad Ultra HD çözünürlükleri neyi ifade ediyor bunlarada bir göz atalım…

  • HD = 1280(yatay) x 720(dikey) = 921.600 adet piksel.
  • Full HD(FHD) = 1920 x 1080 = 2.073.600
  • Quad HD(QHD) = 2560 x 1440 = 3.686.400
  • Ultra HD(UHD) = 3840 x 2160 = 8.294.400
  • Quad Ultra HD(QUHD) = 7680 x 4320 = 33.177.600

Bazı yerlerde örneğin Wide Quad HD(W-QHD) ya da Ultra Wide Quad HD(UW-QHD) gibi ifadeler olabilir. Buradaki Wide(W) geniş anlamında yani ekranın en-boy oranının 16:9 olduğunu ifade eder. Anlaşılacağı gibi herhangi bir çözünürlük ifadesi değildir. En-boy oranı 16:9 için Wide(W) ve 21:9 için ise Ultra Wide(UW) ibaresi kullanılır.

QHD, HD’nin yatayda/dikeyde 2 katı ama çözünürlüğü ya da toplam piksel sayısı 4 katıdır. Oradaki “Quad” ibaresi de buradan gelir. Quad dörtlü demektir, yani dörtlü HD, 4 tane HD anlamında. QUHD ise 4 tane UHD anlamına gelir.

4K, 8K Televizyonlar

Mühendisler dar alana daha çok led sığdırdıkları sürece çözünürlük daha da artacaktır. Yani K’lar artmaya devam ettikçe destekleyen TV’lerde daha net, daha gerçeğe yakın ve daha gerçek renkli görüntülere kavuşacağız.. Günümüzde Türkiye’de yayınların %90’ının çözünürlüğü hala Full HD olarak adlandırılan 1080p (1920×1080) değerine sahip,  yani 2K’lık  bir televizyon yayını. TRT ve bir kaç yayın kuruluşu ise 4K yayına geçmiş durumda. Ayrıca Sosyal Medya “Youtube” vb. ile Dijital Yayın ağlarının çoğunda 4K yayın kalitesinin keyfini çıkartabilirsiniz. 8K yayınlar için ise Türkiye’de bir müddet daha beklememiz gerekecek gibi oysa önümüzdeki yıl 12K dünyaya merhaba demeye hazır…

12K video görüntüsünü izlemek için tıklayınız…

Örnek bir 12K çekim yukarıda. Gerçek görüntülerin keyfine varmak için en az 8K bir tv yada monitör gerektiğini hatırlatırız. ama normal ekranlarda bile kaliteyi fark edebiliyorsunuz.